facebook share
facebook share
ดร.สมพันธ์ เตชะอธิก
ผู้เชี่ยวชาญด้านการวางแผนกลยุทธ์การบริหารจัดการชุมชน
บทความอื่นๆ
โรงเรียนคุณธรรม
โรงเรียนคุณธรรม

เก่ง ดี มีคุณธรรม และมีความสุข เป็นวิสัยทัศน์ของโรงเรียนหนองแวงวิทยาคม ตำบลหนองสูงใต้ อำเภอหนองสูง จังหวัดมุกดาหาร ที่เป็นโรงเรียนคุณธรรมต้นแบบที่มีหลากหลายกิจกรรมดีๆเป็นตัวอย่างการเรียนรู้ให้กับโรงเรียนอื่นๆ โดยมีผู้อำนวยการนายธนิต ทองอาจ คณะครู/อาจารย์ แกนนำนักเรียน เป็นผู้ริเริ่มและปฏิบัติอย่างจริงจัง

นายธนิต ทองอาจ ผู้อำนวยการโรงเรียนหนองแวงวิทยาคม ผู้ริเริ่มการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม

 

ผู้เขียนและทีมงานได้จัดศึกษาดูงานให้กับผู้อำนวยการ ครู/อาจารย์ นักเรียน โรงเรียนโคกล่ามและผู้นำชุมชนหมู่บ้านโคกล่ามและแสงอร่าม อ.หนองวัวซอ จ.อุดรธานี อันเป็นพื้นที่วิจัยและพัฒนาในนามตัวแทนมหาวิทยาลัยขอนแก่น

โรงเรียนหนองแวงวิทยาคม เป็นโรงเรียน Love Model มีการปลูกฝังความรัก การทำงานเป็นทีม การเรียนรู้จากการปฏิบัติ การกล้าพูดกล้าแสดงความคิดเห็น ผู้อำนวย ครู/อาจารย์ แกนนำนักเรียน ก็เป็นตัวอย่างที่ดี มาโรงเรียนแต่เช้า ช่วยเก็บกวาดขยะ ดูแลความสะอาดโรงเรียน สร้างสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่มีการนำวีดีทัศน์เรื่องดีๆมาให้นักเรียนได้เห็นตัวอย่างและสร้างแรงบันดาลใจในการทำความดี จนสามารถแก้ไขปัญหาเด็กตีกันในหมู่บ้าน ยาเสพติดในโรงเรียนและชุมชน สร้างความสามัคคีกันทำความดีได้

มีจัดกิจกรรมครอบครัวคุณธรรม โดยให้นักเรียนตั้งแต่ชั้นม.1 - ม.6 รวมตัวกันเป็นครอบครัวพรหมวิหาร 4 อันได้แก่ ครอบครัวเมตตา ครอบครัวกรุณา ครอบครัวมุทิตา และครอบครัวอุเบกขา จากนั้นให้แต่ละครอบครัวมีกิจกรรมทำความสะอาดในแต่ละบริเวณของโรงเรียนทุกวันมีการคิดค้นกิจกรรมทำความสะอาดวัด เยี่ยมผู้สูงอายุเพื่อให้กำลังใจและการดูแลเล็กๆน้อยๆ

มีการทำธุรกิจคุณธรรม ตัวอย่างเช่น การซื้อไข่ไก่มาต้มหรือทำเป็นไข่ย่าง ทำขนมพื้นบ้าน ซื้อขนมที่ไม่เป็นพิษภัยมาขายให้กับนักเรียนแล้วนำไปกำไรไปทำกิจกรรมส่วนรวม แนวคิดนี้เป็นการปลูกฝังนักเรียนเป็นอย่างดี เหมือนที่ภาคธุรกิจกำลังทำกิจกรรมความรับผิดชอบต่อสังคมและการลงทุนเพื่อสังคม ซึ่งถ้ามีคุณธรรมไม่เอากำไรสูงสุด เอาแค่กำไรพองามและนำส่วนเกินมาช่วยเหลือสังคม บ้านเมืองเราจะน่าอยู่เพิ่มขึ้นอีกมาก

กิจกรรมครอบครัวคุณธรรม และธุรกิจคุณธรรม

กิจกรรมห้องเรียน/โครงงานคุณธรรม  โดยให้แต่ละชั้นเรียน ได้ร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา ในโรงเรียน แล้วให้หาแนวทางแก้ปัญหาร่วมกัน ตัวอย่างเช่น นักเรียนชั้น ม. 6 จัดทำโครงการ ไอดอล (Idol) คุณธรรม จากปัญหาการแต่งกายไม่เรียบร้อย โดยจัดรูปแบบสายรหัสกับทุกชั้นเรียน และให้พี่ ม. 6 เป็นตัวอย่างในการแต่งกายรวมถึงดูแลน้องในสายรหัสอีกด้วย

กิจกรรมห้องเรียน/โครงงานคุณธรรม

 

นอกจากนี้ที่โรงเรียนหนองแวงวิทยาคม ยังมีกิจกรรมการย้อมผ้าฝ้ายผ้าไหมนาโน โดยใส่อนุภาคนาโน ZnO ตัดเป็นชุดใส่ประจำทุกสัปดาห์และมีชาวบ้านไปตัดส่งขายในอำเภอและจังหวัด มีชื่อเสียงและได้รับรางวัล เพราะสามารถทำให้สีทนทาน ใช้ได้นาน ผ้านุ่มใส่สบาย

เมื่อศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนกันจนเกิดความชัดเจนแล้ว ผู้เขียนและทีมงานได้แบ่งกลุ่มจัดทำแผนซึ่งประยุกต์จากการศึกษาดูงาน

แผนครอบครัวคุณธรรม จะจัดกลุ่มนักเรียนและเรียนรู้กิจกรรมดีๆจากพื้นที่ในเรื่องต่างๆ เช่น ทำปุ๋ยอินทรีย์ ปลูกผักปลอดสารพิษ หัตกรรม ฯลฯ

แผนธุรกิจคุณธรรม ต่อยอดจากที่โรงเรียนโคกล่ามเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่เป็นอาหารกลางวันและขายไข่ไก่อยู่แล้ว เมการขายไข่แก่นักเรียน ผู้ปกครองและตลาดใกล้ๆพื้นที่ 

แผนโครงงาน/ห้องเรียนคุณธรรม มีการจัดการขยะรีไซเคิล ขยะแห้ง ขยะเปียก และขยะอันตราย ทั้งในโรงเรียน และชุมชน

คณะศึกษาดูงานโรงเรียนบ้านโคกล่าม ร่วมระดมความเห็นจัดทำแผนกิจกรรมคุณธรรมและนำเสนอ

 

โรงเรียนคุณธรรมเป็นสิ่งที่ดีในการเสริมสร้างเด็กและเยาวชนให้เป็นคนดี มีแรงบันดาลใจในการทำความดี โตไปไม่โกงแถมยังรู้จักช่วยเหลือดูแลผู้อื่นและสังคม

ผู้อำนวยการ ครู/อาจารย์โรงเรียนหนองแวงวิทยาคม ได้รับแรงบันดาลจากการไปศึกษาดูงานลัทธิฉือจี้ที่ไต้หวัน ที่เป็นกลุ่มคนที่ใช้คุณธรรม ฝึกฝนทำความดี ช่วยเหลือกันและกันและส่งเสริมความดีทั้งในสื่อทีวีต้าจ้าย ซึ่งต่างจากทีวีไทยที่เสนอแต่ข่าวเลวร้าย รวมทั้งได้รับการสนับสนุนจากศูนย์คุณธรรมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับโรงเรียนอื่นๆ จนสร้างเป็นโรงเรียนแห่งความรักในการทำความดีขึ้นมาทั้งโรงเรียนได้

ภาพความประทับใจในโรงเรียนที่ดี ยังพอเป็นความหวังให้กับการศึกษาไทยได้บ้าง ในท่ามกลางความตกต่ำต้องการปฏิรูปการศึกษา การปรับระบบ โครงสร้างอำนาจจากกระทรวงศึกษาธิการ กรม กองและหน่วยงานต่างๆ ที่พากันเอางานเอกสารรายงานไปให้โรงเรียนทำมากมาย

 

ถึงเวลาคืนครูสู่ห้องเรียนและโรงเรียน ให้สร้างโรงเรียนคุณธรรมด้วยตัวของโรงเรียนเองได้แล้ว นั่นจึงจะเป็นการปฏิรูปการศึกษาที่แท้จริง

บทความอื่นๆ