facebook share
facebook share
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืนจากบริบทของสังคมไทยสู่สังคมโลก

ดร.จิรายุ อิศรางกูร ณ อยุธยา ประธานกรรมการมูลนิธิมั่นพัฒนา และนายกสภาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) กล่าวในการสัมมนาวิชาการ เรื่องพัฒนบริหารศาสตร์กับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาที่ยั่งยืน ว่านิด้าก่อตั้งขึ้นในช่วงที่สมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงงานด้านการพัฒนาอย่างเข้มข้นและทรงพบว่าประเทศไทยยังขาดความรู้และข้อมูลในเรื่องที่จะนำมาสนับสนุนงานด้านการพัฒนาอีกมาก ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ Mr. David Rockefeller ประธาน Chase Manhattan Bank เข้าเฝ้าฯ เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2505 จากนั้น Mr. David ได้แนะนำให้ Mr. Stacy May เข้าเฝ้าฯ เพื่อถวายคำแนะนำในเรื่องดังกล่าว เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2505หลังจากนั้นประมาณ 5 ปี นิด้าจึงถูกก่อตั้งขึ้น โดยมีจุดมุ่งหมายให้มีคณะการศึกษาที่สอนในศาสตร์ที่เกี่ยวกับการพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งศาสตร์ที่เกี่ยวกับสถิติประยุกต์ 

ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์รุ่นแรกเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2513 ทรงมีพระบรมราโชวาทว่า 

"...บัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันแห่งนี้ เป็นผู้ที่เชื่อได้ว่ามีความรู้ความสามารถสูง จึงเป็นที่หวังของคนไทยทั้งชาติ รวมทั้งของข้าพเจ้าด้วย ที่จะได้อาศัยความรู้ ความคิด สติปัญญาและความสามารถ ในอันที่จะนำพาประเทศชาติ ให้ก้าวไปสู่ความมั่นคง และความสมบูรณ์พูนสุข..."

จากนั้นในช่วงวิกฤตต้มยํากุ้ง พ.ศ. 2540 - 2541 ประเทศไทยมีรายได้ต่อหัวของประชากรลดลงถึงร้อยละ 10.3 จากที่เคยเป็นประเทศ 1 ใน 13 ประเทศที่เป็น Asian Miracles ที่มีอัตราการเจริญเติบโตไม่ต่ำกว่าร้อยละ 7 อย่างต่อเนื่อง ในช่วงวิกฤตดังกล่าวประเทศไทยมีคนว่างงานถึง 1.4 ล้านคน เนื่องจากธุรกิจต่างก็ล้มละลายเป็นจำนวนมาก ในโอกาสนั้นทรงพระราชทาน "หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2540 เพื่อเป็นแนวทางให้คนไทยผ่านพ้นวิกฤตเศรษฐกิจในครั้งนั้นไปได้

ในขณะเดียวกัน โลกได้ดำเนินการพัฒนาไปสู่ความยั่งยืน โดยล่าสุด เมื่อเดือนกันยายน 2558 ประเทศสมาชิกองค์การสหประชาชาติ 193 ประเทศได้มีมติเห็นชอบให้ "เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน" หรือ "Sustainable Development Goals - SDGs" จำนวน 17 ข้อเป็นกรอบในการพัฒนาประเทศในอีก 15 ปีข้างหน้าเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2559 โดยประเทศไทยก็เป็นหนึ่งในประเทศที่ร่วมให้ความเห็นชอบต่อเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนดังกล่าว 

ต่อมาประเทศไทย ได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งประธานกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา G-77 และได้มีโอกาสแลกเปลี่ยนประสบการณ์เรื่องศาสตร์ของราชา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศในกลุ่มนี้ได้ และได้ดำเนินการต่อเนื่องหลังหมดวาระการเป็นประธาน  ด้วยการจัดทำหลักสูตร Sufficiency Thinking in Sustainable Development (STiSD) ร่วมกับมหาวิทยาลัย Macquarie ประเทศออสเตรเลีย กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ (TICA) วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) และมูลนิธิมั่นพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ตัวแทนระดับสูงจากประเทศในกลุ่ม 77 ได้มีโอกาสเรียนรู้และสามารถนำแนวคิดของความพอเพียงไปปรับใช้ในบริบทของประเทศตนเอง 

ทั้งนี้ ได้มีการจัดการทดสอบหลักสูตรไปแล้วเมื่อวันที่ 23 ถึง 27 มกราคม 2560 และจะมีการจัดการอบรมรุ่นแรกระหว่างวันที่ 14-15 พฤษภาคม นี้ โดยมีประเทศที่ตอบรับเข้าร่วมอบรมแล้ว 16 ประเทศ รวมถึงตัวแทนจากองค์กรด้านการพัฒนาอีกไม่ต่ำกว่า 6 องค์กร และนอกจากนี้ การทำงานของประเทศไทยในกลุ่มประเทศ 77 ทำให้ประเทศไทยได้รับความไว้วางใจเป็นที่ตั้งของสำนักงานสหประชาชาติเพื่อความร่วมมือใต้-ใต้ (United Nations Office for South-South Cooperation - UNOSSC)สำหรับภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก โดยได้มีการเปิดตัวสำนักงานไปแล้วเมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2560 ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างประเทศกำลังพัฒนา ทางเศรษฐกิจและวิชาการ ให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ไม่ว่าจะเป็นลักษณะของการให้ทุนการศึกษา การฝึกอบรม การดูงาน การแลกเปลี่ยนชุดผู้เชี่ยวชาญและวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ของประเทศใดประเทศหนึ่งในสมาชิก 

และในอีกด้านหนึ่ง พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ได้ทรงงานด้านการพัฒนาทางเลือก (Alternative Development) เพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ร่วมกับกระทรวงยุติธรรม และ สำนักงานป้องกันยาเสพติดและปราบปรามอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ดังตัวอย่างที่เห็นได้ชัดจากโครงการพัฒนาดอยตุงที่เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก เป็นการสืบสานพระราชปณิธานของ พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 และรัชกาลที่ 10 และตอบสนองเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนเป้าหมายที่ 16 อีกด้วย 

ดังนั้น จะเห็นได้ว่า หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางหนึ่งที่จะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนได้ นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 ที่ทรงมีพระราชดำรัสให้ประชาชนทั่วไปได้รับรู้รับทราบ จนถึงปี พ.ศ. 2558 ที่มีการประกาศเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนและ อีก 13 ปีที่เหลือสำหรับงานด้านการขับเคลื่อนการพัฒนาเพื่อให้บรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในปี พ.ศ. 2573 ต่อไป

งานดังกล่าวนี้จัดขึ้นโดย ศูนย์ศึกษาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน คณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เมื่อวันจันทร์ที่ 24 เมษายน 2560

เรื่องราวอื่นๆ